{"id":11200,"date":"2026-06-21T23:33:13","date_gmt":"2026-06-21T23:33:13","guid":{"rendered":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/06\/21\/ai-istifad%c9%99si-azalib-texnologiya-sirk%c9%99tl%c9%99ri-niy%c9%99-ai-dan-uzaqlasir-2026\/"},"modified":"2026-06-22T09:05:48","modified_gmt":"2026-06-22T09:05:48","slug":"ai-istifad%c9%99si-azalib-texnologiya-sirk%c9%99tl%c9%99ri-niy%c9%99-ai-dan-uzaqlasir-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/06\/21\/ai-istifad%c9%99si-azalib-texnologiya-sirk%c9%99tl%c9%99ri-niy%c9%99-ai-dan-uzaqlasir-2026\/","title":{"rendered":"AI \u0130stifad\u0259si Azal\u0131b: Texnologiya \u015eirk\u0259tl\u0259ri Niy\u0259 AI-dan Uzaqla\u015f\u0131r? (2026)"},"content":{"rendered":"<p>2026-c\u0131 ilin ortalar\u0131nda <strong>texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda AI istifad\u0259sinin azalmas\u0131<\/strong> diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n bir trend\u0259 \u00e7evrildi. <strong>The New York Times<\/strong>-\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bir zamanlar AI al\u0259tl\u0259rini maksimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r indi <strong>x\u0259rcl\u0259ri azaltmaq v\u0259 insan m\u00fcdaxil\u0259sini art\u0131rmaq<\/strong> \u00fc\u00e7\u00fcn AI-dan uzaqla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 <strong>AI istifad\u0259sinin azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri<\/strong>, <strong>\u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259siri<\/strong>, v\u0259 <strong>g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozlar<\/strong> ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<hr>\n<h2>Token x\u0259rcl\u0259ri v\u0259 infrastruktur: AI-\u0131n gizli maliyy\u0259ti<\/h2>\n<h3>H\u0259r 1000 token \u00fc\u00e7\u00fcn sentl\u0259r, ayl\u0131q minl\u0259rl\u0259 dollar<\/h3>\n<p>AI modell\u0259rinin istifad\u0259si <strong>maliyy\u0259tli<\/strong>dir. M\u0259s\u0259l\u0259n:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Token X\u0259rcl\u0259ri<\/strong>: GPT-4 v\u0259 ox\u015far modell\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r 1000 token (t\u0259xmin\u0259n 750 s\u00f6z) \u00fc\u00e7\u00fcn $0.03\u2013$0.12 x\u0259rcl\u0259nir. G\u00fcnl\u00fck intensiv istifad\u0259 il\u0259 bu x\u0259rcl\u0259r <strong>ayda on minl\u0259rl\u0259 dollara<\/strong> \u00e7at\u0131r.<\/li>\n<li><strong>\u0130nfrax\u0259rcl\u0259r<\/strong>: AI modell\u0259rini lokal serverl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>GPU\/TPU<\/strong> t\u0259l\u0259b olunur. N\u0259tic\u0259d\u0259, bulud xidm\u0259tl\u0259ri (AWS, Google Cloud) \u00fc\u00e7\u00fcn ayl\u0131q x\u0259rcl\u0259r <strong>2\u20133 d\u0259f\u0259 art\u0131r<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>D\u0259st\u0259k X\u0259rcl\u0259ri<\/strong>: AI modell\u0259rinin t\u0259hlili, monitorinqi v\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>m\u00fch\u0259ndis komandalar\u0131<\/strong> laz\u0131md\u0131r. Bu da \u0259lav\u0259 x\u0259rcl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Hallusinasiyalar v\u0259 kontekst itm\u0259si: etibars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n qayna\u011f\u0131<\/h3>\n<p>AI modell\u0259rinin \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r <strong>h\u0259mi\u015f\u0259 etibarl\u0131 deyil<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Hallusinasiyalar<\/strong>: AI modell\u0259ri yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlar yarada bil\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, uydurma m\u0259nb\u0259l\u0259r, statistikalar).<\/li>\n<li><strong>Kontekst \u0130tirm\u0259si<\/strong>: Uzun s\u00f6hb\u0259tl\u0259rd\u0259 AI modeli <strong>ilkin m\u0259qs\u0259di unuda bil\u0259r<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Bias Probleml\u0259ri<\/strong>: AI modell\u0259ri <strong>m\u00fc\u0259llifl\u0259rin q\u0259r\u0259zli fikirl\u0259rini<\/strong> \u0259ks etdir\u0259 bil\u0259r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>\u0130\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q: komandalardak\u0131 narahatl\u0131q<\/h3>\n<p>Bir \u00e7ox texnologiya i\u015f\u00e7isi AI-n\u0131n <strong>insan m\u00fcdaxil\u0259sini azaltmas\u0131ndan narahatd\u0131r<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>\u0130\u015fd\u0259n \u00c7\u0131xarma Qorxusu<\/strong>: AI-n\u0131n artan istifad\u0259si <strong>i\u015f yerl\u0259rinin azalmas\u0131na<\/strong> s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/li>\n<li><strong>Kreativlik \u0130tirilm\u0259si<\/strong>: AI-n\u0131n avtomatik m\u0259zmun yaratmas\u0131 <strong>insan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131r<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Etik Qaydalar<\/strong>: AI-n\u0131n <strong>\u015f\u0259ffafl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u0259suliyy\u0259ti<\/strong> h\u0259l\u0259 d\u0259 qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259ndir.<\/li>\n<\/ul>\n<hr>\n<h2>Korporativ cavab: token limitl\u0259rind\u0259n etik komit\u0259l\u0259r\u0259<\/h2>\n<h3>Token kvotalar\u0131 v\u0259 insan t\u0259sdiqi zorunlu hala g\u0259lir<\/h3>\n<p>\u015eirk\u0259tl\u0259r <strong>AI istifad\u0259sini m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran siyas\u0259tl\u0259r<\/strong> t\u0259tbiq edir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Token Limitl\u0259ri<\/strong>: G\u00fcnl\u00fck token istifad\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn limitl\u0259r qoyulur.<\/li>\n<li><strong>\u0130nsan T\u0259sdiqi<\/strong>: AI t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan m\u0259zmun <strong>m\u00fctl\u0259q insan t\u0259r\u0259find\u0259n yoxlan\u0131l\u0131r<\/strong>.<\/li>\n<li><strong>Alternativ Al\u0259tl\u0259r<\/strong>: Daha ucuz v\u0259 sad\u0259 al\u0259tl\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, <strong>RPA<\/strong>, <strong>avtomatik skriptl\u0259r<\/strong>) istifad\u0259 olunur.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Kreativ komandalar geri d\u00f6n\u00fcr: AI-\u0131n yan\u0131nda insan yoxlamas\u0131<\/h3>\n<p>\u015eirk\u0259tl\u0259r <strong>insan m\u00fcdaxil\u0259sini prioritetl\u0259\u015fdirir<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kreativ Komandalar<\/strong>: M\u0259hsul dizayn\u0131 v\u0259 marketinq \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>insan komandalar\u0131<\/strong> yenid\u0259n aktivl\u0259\u015fdirilir.<\/li>\n<li><strong>T\u0259lim Proqramlar\u0131<\/strong>: \u0130\u015f\u00e7il\u0259rin <strong>AI il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259k bacar\u0131qlar\u0131<\/strong> t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir.<\/li>\n<li><strong>Etik Komit\u0259l\u0259r<\/strong>: AI istifad\u0259sinin <strong>etik v\u0259 qanuni t\u0259r\u0259fl\u0259ri<\/strong> yoxlan\u0131l\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Llama 3 v\u0259 Mistral: lokal modell\u0259rl\u0259 x\u0259rc azald\u0131lmas\u0131<\/h3>\n<p>\u015eirk\u0259tl\u0259r <strong>AI x\u0259rcl\u0259rini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn strategiyalar<\/strong> t\u0259tbiq edir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Lokal Modeller<\/strong>: Ki\u00e7ik v\u0259 orta \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc modell\u0259r (m\u0259s\u0259l\u0259n, <strong>Llama 3<\/strong>, <strong>Mistral<\/strong>) lokal serverl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259dilir.<\/li>\n<li><strong>K\u00f6m\u0259k\u00e7i Al\u0259tl\u0259r<\/strong>: AI modell\u0259rinin \u00e7\u0131xard\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259ri <strong>avtomatik yoxlayan al\u0259tl\u0259r<\/strong> istifad\u0259 olunur.<\/li>\n<li><strong>Bulud Optimalla\u015fd\u0131rma<\/strong>: Bulud xidm\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn <strong>daha ucuz regionlar<\/strong> se\u00e7ilir.<\/li>\n<\/ul>\n<hr>\n<h2>2026-2027: m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc AI d\u00f6vr\u00fc ba\u015flay\u0131r<\/h2>\n<p>2026\u20132027-ci ill\u0259rd\u0259 AI istifad\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 tendensiyalar g\u00f6zl\u0259nilir:<\/p>\n<h3>Spesifik v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn dar profilli AI<\/h3>\n<p>\u015eirk\u0259tl\u0259r AI-n\u0131 <strong>yaln\u0131z spesifik v\u0259zif\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn<\/strong> istifad\u0259 ed\u0259c\u0259k (m\u0259s\u0259l\u0259n, <strong>avtomatik m\u00fc\u015ft\u0259ri d\u0259st\u0259yi<\/strong>, <strong>m\u0259lumat analizi<\/strong>).<\/p>\n<h3>AI k\u00f6m\u0259k\u00e7i al\u0259t, q\u0259rar is\u0259 insana aiddir<\/h3>\n<p>AI v\u0259 insan m\u00fcdaxil\u0259si aras\u0131nda <strong>daha yax\u015f\u0131 balans<\/strong> yarad\u0131lacaq. AI <strong>k\u00f6m\u0259k\u00e7i al\u0259t<\/strong> kimi istifad\u0259 olunacaq, \u0259sas q\u0259rarlar is\u0259 <strong>insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n<\/strong> veril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<h3>AI etik m\u00fct\u0259x\u0259ssisi v\u0259 AI t\u0259lim\u00e7isi: yeni karyeralar<\/h3>\n<p>AI-n\u0131n yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 <strong>yeni pe\u015f\u0259l\u0259r<\/strong> yaranacaq (m\u0259s\u0259l\u0259n, <strong>AI Etik M\u00fct\u0259x\u0259ssisi<\/strong>, <strong>AI T\u0259lim\u00e7isi<\/strong>).<\/p>\n<hr>\n<h2>M\u00fcv\u0259qq\u0259ti eni\u015f yoxsa sistemin yetkinl\u0259\u015fm\u0259si?<\/h2>\n<p>AI istifad\u0259sinin azalmas\u0131 <strong>m\u00fcv\u0259qq\u0259ti bir trend<\/strong> ola bil\u0259r. \u015eirk\u0259tl\u0259r v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r AI-n\u0131n <strong>x\u0259rcl\u0259rini, keyfiyy\u0259tini v\u0259 etik t\u0259r\u0259fl\u0259rini<\/strong> yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 AI <strong>daha m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 insan m\u00fcdaxil\u0259si il\u0259 balansla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u015f\u0259kild\u0259<\/strong> istifad\u0259 olunacaq.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r sizin \u015firk\u0259tiniz d\u0259 AI-dan istifad\u0259 edir, amma x\u0259rcl\u0259rd\u0259n narahatsan\u0131z, <strong>daha ucuz alternativl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131n<\/strong> v\u0259 <strong>insan m\u00fcdaxil\u0259sini art\u0131r\u0131n<\/strong>.<\/p>\n<hr>\n<h3>M\u0259nb\u0259l\u0259r:<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/www.nytimes.com\/2026\/06\/18\/technology\/ai-use-decline-tech-workers.html\" rel=\"nofollow\">The New York Times \u2014 Tech Workers Maxed Out Their A.I. Use. Now They\u2019re Trying to Minimize It.<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.technologyreview.com\/2026\/06\/19\/ai-costs-rising\/\" rel=\"nofollow\">MIT Technology Review \u2014 The Rising Costs of AI<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/www.wsj.com\/articles\/tech-companies-cut-ai-costs-amid-slowdown-2026-11564890234\" rel=\"nofollow\">The Wall Street Journal \u2014 Tech Companies Cut AI Costs Amid Slowdown<\/a><\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2026-c\u0131 ilin ortalar\u0131nda texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259ri v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259ri aras\u0131nda AI istifad\u0259sinin azalmas\u0131 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n bir trend\u0259 \u00e7evrildi. The New York Times-\u0131n ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bir zamanlar AI al\u0259tl\u0259rini maksimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259n \u015firk\u0259tl\u0259r indi x\u0259rcl\u0259ri azaltmaq v\u0259 insan m\u00fcdaxil\u0259sini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn AI-dan uzaqla\u015f\u0131r. Bu m\u0259qal\u0259d\u0259 AI istifad\u0259sinin azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259ri, \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 t\u0259siri, v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozlar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[],"class_list":["post-11200","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hosting"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/ai_usage_decline_2026.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11200","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11200"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11200\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11215,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11200\/revisions\/11215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11200"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11200"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11200"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}