{"id":11212,"date":"2026-06-22T07:43:16","date_gmt":"2026-06-22T07:43:16","guid":{"rendered":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/06\/22\/bernie-sanders-7-trilyon-ai-plan-suni-intellekt-ictimai-menfiyyet-2026\/"},"modified":"2026-06-22T07:43:16","modified_gmt":"2026-06-22T07:43:16","slug":"bernie-sanders-7-trilyon-ai-plan-suni-intellekt-ictimai-menfiyyet-2026","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/06\/22\/bernie-sanders-7-trilyon-ai-plan-suni-intellekt-ictimai-menfiyyet-2026\/","title":{"rendered":"Bernie Sanders $7 Trilyon AI Plan\u0131: S\u00fcni \u0130ntellekt S\u0259nayesini \u0130ctimai M\u0259nfiyy\u0259t\u0259 Ke\u00e7irm\u0259k (2026)"},"content":{"rendered":"<p>AB\u015e senatoru Bernie Sanders, AI s\u0259nayesini ictimai m\u0259nfiyy\u0259t\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn $7 trilyonl\u0131q bir plan t\u0259klif edib. Bu, suveren wealth fund yaratma\u011f\u0131, \u0259n b\u00f6y\u00fck AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259hml\u0259rinin 50%-lik bir vaxt vergiy\u0259 tabi tutma\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259r Americaya illik $1,000+ \u00f6d\u0259ni\u015f etm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin bu plana reaksiyas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 neqativ olub v\u0259 bu, AI siyas\u0259ti-forming ictimai m\u00fczakir\u0259sind\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<h2>Bu x\u0259b\u0259r\/m\u00f6vzu n\u0259dir?<\/h2>\n<p>Bernie Sanders 18 \u0130yun 2026 tarixind\u0259 Aggressive AI vergi v\u0259 wealth redistribution plan\u0131 t\u0259qdim etdi. AP News il\u0259 payla\u015fd\u0131\u011f\u0131 summary-y\u0259 g\u00f6r\u0259, qanun \u0259n b\u00f6y\u00fck AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259hml\u0259rind\u0259n ictimai sektor \u00fc\u00e7\u00fcn bir sovereign wealth fund yaradacaq. Bu fund, &#8220;\u0259n b\u00f6y\u00fck AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259hml\u0259rind\u0259 bir d\u0259f\u0259lik 50% vergi&#8221; il\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015f\u0259c\u0259k. H\u0259r il $200 milyon AI sat\u0131\u015f\u0131 olan \u015firk\u0259t v\u0259 ya yeni bir \u015firk\u0259t h\u0259min g\u0259lir s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131qdan sonra bu vergiy\u0259 tabe tutulacaq.<\/p>\n<p>Sanders-in hesablamas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu fund $7 trilyon d\u0259y\u0259rind\u0259 ola bil\u0259r v\u0259 illik &#8220;y\u00fcz milyonlarca dollar&#8221; \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259r. H\u0259r Amerika v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 illik ortalama $1,000-d\u0259n \u00e7ox 5% illik dividend alacaq. Bu \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r, sad\u0259c\u0259 birba\u015fa na\u011fd payout-lardan ibar\u0259t deyil \u2014 h\u0259m\u00e7inin health care, education v\u0259 housing kimi ictimai programlar \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259c\u0259k. Sanders-in s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, &#8220;faydalar sad\u0259c\u0259 bir ne\u00e7\u0259 z\u0259ngin \u015firk\u0259t\u0259 verilm\u0259m\u0259lidir&#8221; \u2014 onlar\u0131 American public-\u0131n da payla\u015fmas\u0131 laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, qanun American-\u0131n &#8220;korporativ q\u0259rar verm\u0259-d\u0259 birba\u015fa t\u0259sir&#8221; sahip olmas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Yeddi \u00fczvd\u0259n ibar\u0259t yeni bir Bipartisan Independent Commission for Democratic AI yarad\u0131lacaq \u2014 \u00fczvl\u0259r prezident t\u0259r\u0259find\u0259n nominate edil\u0259c\u0259k v\u0259 Senate t\u0259r\u0259find\u0259n approve edil\u0259c\u0259k. Voting paylar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 bu komissiya, \u015firk\u0259tl\u0259rin publikaya z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259c\u0259k q\u0259rarlar\u0131n\u0131 veto ed\u0259 bil\u0259c\u0259k. &#8220;Public-un bu masa-da b\u00f6y\u00fck bir yeri olmal\u0131d\u0131r ki, terrible \u015feyl\u0259r ba\u015f verm\u0259sin v\u0259 AI-n\u0131n ordinary insanlara fayda verm\u0259sini t\u0259min etsin&#8221;, dey\u0259 Sanders AP News-\u0259 a\u00e7\u0131qlamas\u0131nda dedi.<\/p>\n<p>OpenAI-nin CEO-su Sam Altman v\u0259 Anthropic-in CEO-su Dario Amodei AI-dan b\u0259zi ictimai faydalar\u0131n g\u0259lm\u0259sid\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259dikl\u0259rini g\u00f6st\u0259ribl\u0259r, amma onlar\u0131n fikirl\u0259ri Sanders-inkind\u0259n xeyli uzaqd\u0131r. Sanders il\u0259 bir g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Altman, OpenAI-nin American publik-\u0131n hans\u0131 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 stake sahibi olmas\u0131 laz\u0131m oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 senatorla &#8220;xeyli uzaq&#8221; idi.<\/p>\n<h2>Niy\u0259 vacibdir?<\/h2>\n<p>Bu plan bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bd\u0259n vacibdir. Birincisi, o, AI-n\u0131n iqtisadi faydalar\u0131n\u0131n b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcr\u00fclm\u0259si sual\u0131n\u0131 federal s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir. AI inki\u015faflar\u0131 getdikc\u0259, \u0259m\u0259k bazar\u0131 avtomatla\u015fma, productivity art\u0131m\u0131 v\u0259 \u015firk\u0259t g\u0259lirl\u0259rind\u0259ki h\u0259cmli y\u00fcks\u0259li\u015fl\u0259r kontekstind\u0259, &#8220;AI g\u0259lirinin kim\u0259 aid oldu\u011fu&#8221; sual\u0131 getdikc\u0259 aktual olmaqdad\u0131r. Sanders-in plan\u0131, bu sual\u0131n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ciddi n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irildiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, plan-\u0131n 50% vergi d\u0259r\u0259c\u0259si son d\u0259r\u0259c\u0259 agresivdir. \u018fg\u0259r bu qanun q\u0259bul edil\u0259rs\u0259, AI \u015firk\u0259tl\u0259ri (OpenAI, Anthropic, Google DeepMind v\u0259 s.) effektiv \u015f\u00fcbh\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 yar\u0131-d\u00f6vl\u0259t m\u00fclkiyy\u0259tli olacaq. Bu, kapitalizmin \u0259sas strukturuna bir meydan oxumad\u0131r v\u0259 AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin ciddi lobbyist m\u00fcqavim\u0259ti g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yi \u015f\u00fcbh\u0259sizdir. AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin reaksiyas\u0131 \u2014 &#8220;like horror&#8221; kimi t\u0259svir edilir \u2014 bu plan-\u0131n passage \u015fans\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r, amma ictimai m\u00fczakir\u0259nin\u5f97\u4e0d\u5230ba\u015flamas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Independent Commission for Democratic AI yaratmaq, AI corporativ q\u0259rar verm\u0259sin\u0259 demokratik oversight t\u0259tbiq etm\u0259k c\u0259hdi kimi interpretasiya edil\u0259 bil\u0259r. Haz\u0131rda AI \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00f6z model development q\u0259rarlar\u0131n\u0131ba\u011fl\u0131 baili-internal q\u0259rar verir. Bu komissiya, istifad\u0259\u00e7il\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259sirli q\u0259rarlar\u0131 veto ed\u0259 bil\u0259c\u0259k v\u0259 external press mirk\u0259ri t\u0259min ed\u0259c\u0259k. Bu, AI industry-sind\u0259 board governance-in d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sidir v\u0259 \u0259g\u0259r q\u0259bul edil\u0259rs\u0259, dig\u0259r sectors-ler\u0259 da t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259n bir presedent yarada bil\u0259r.<\/p>\n<h2>BITEP\/auditoriya \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 dem\u0259kdir?<\/h2>\n<p>BITEP auditoriyas\u0131 hosting, VPS v\u0259 enterprise IT m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ridir. Sanders-in plan\u0131 onlar\u0131 bir ne\u00e7\u0259 c\u0259h\u0259td\u0259n maraqland\u0131r\u0131r. Birincisi, bir \u00e7ox hosting v\u0259 SaaS \u015firk\u0259ti, infrastruktur olaraq AI modell\u0259rini API \u015f\u0259klind\u0259 istifad\u0259 edir. \u018fg\u0259r AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin vergi burden-i 50% olarsa, bu, AI API pricing-in\u0259 \u0259ks etdiril\u0259c\u0259kdir. Bu, AI-powered xidm\u0259t t\u0259klif ed\u0259n hosting v\u0259 SaaS biznesl\u0259rin\u0131n operating cost-lar\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, $200 milyon AI sat\u0131\u015f\u0131 threshold-u ki\u00e7ik \u015firk\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn uy\u011fun deyil, amma orta v\u0259 b\u00f6y\u00fck hosting provider-l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn relevant ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r bir hosting \u015firk\u0259ti AI-powered tool-lar v\u0259 ya AI infrastructure xidm\u0259ti t\u0259klif edirs\u0259, bu limit-\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131qda yeni bir vergi burden-\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259r. Bu, AI-based xidm\u0259tl\u0259rin qiym\u0259tland\u0131rma strategiyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, AI sector-da bu plan-\u0131n t\u0259siri, AI model-l\u0259rinin inki\u015faf s\u00fcr\u0259tini v\u0259 inhisar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r b\u00f6y\u00fck AI \u015firk\u0259tl\u0259ri \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 vergi \u00f6d\u0259m\u0259li olursa, onlar\u0131n R&#038;D investisiyalar\u0131 azalda bil\u0259r, bu da AI model-l\u0259rinin keyfiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 inki\u015faf s\u00fcr\u0259tin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Hosting v\u0259 infrastruktur \u015firk\u0259tl\u0259ri, hans\u0131 AI model-l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, bu n\u00f6qt\u0259ni planla\u015fd\u0131rmalar\u0131na daxil etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, public oversight v\u0259 commission strukturu, AI infrastruktur-\u0131 yaradan \u015firk\u0259tl\u0259rin compliance burden-\u0131n\u0131 art\u0131ra bil\u0259r. \u018fg\u0259r bir hosting \u015firk\u0259ti m\u00fc\u015f\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259 AI infrastruktur t\u0259klif edirs\u0259, o commission t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f q\u0259rarlar s\u0259b\u0259biyl\u0259 model deployment-\u0131 gecik\u0259r v\u0259 ya d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. Bu, compliance strategiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 risk assessment yana\u015fmalar\u0131n\u0131 yenid\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131m oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<h2>Praktik t\u0259siri n\u0259 dir?<\/h2>\n<p>Praktik t\u0259siri, \u0259g\u0259r qanun q\u0259bul edil\u0259rs\u0259, suveren wealth fund model-\u0131n\u0131n American AI sector-a t\u0259tbiqidir. Norve\u00e7in oil fund model-\u0131ndan ilhamlanm\u0131\u015f v\u0259 AI sat\u0131\u015flar\u0131oyernde, bu fund illik y\u00fcz milyonlarla dollar generate ed\u0259r. H\u0259r v\u0259t\u0259nda\u015fa illik $1,000+ \u00f6d\u0259ni\u015f, bir ail\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn illik $4,000-\u0259 yax\u0131n bir fleaakstrain divitand\u0131n-g\u0259lin bil\u0259r. Bu, birba\u015fa na\u011fd \u00f6d\u0259ni\u015f kimi istifad\u0259 edildikd\u0259, consumer spending-i art\u0131ra bil\u0259r, amma health care v\u0259 education kimi ictimai sektor-a y\u00f6nl\u0259ndirildikd\u0259, bu programlar-\u0131n keyfiyyitini v\u0259 coverage-ni y\u00fcks\u0259ld\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>50% vergi burden-\u0131, AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin valuation-\u0131na da t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r bir \u015firk\u0259t $100B valuation-\u0131na malikdirs\u0259, 50% vergi onun real d\u0259y\u0259rini $50B-\u0259 endir\u0259r. Bu, AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin IPO strategiyalar\u0131n\u0131 v\u0259 investor exit scenario-lar\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259r. OpenAI v\u0259 Anthropic kimi \u015firk\u0259tl\u0259r, public offerings-\u0131 reflect-l\u0259\u015fdir\u0259r v\u0259 ya new funding round-larda daha ehtiyatl\u0131 olarlar.<\/p>\n<p>Commission-\u0131n voting paylar\u0131 is\u0259 bazi q\u0259rarlar\u0131 veto ed\u0259 bilm\u0259k bacar\u0131\u011f\u0131, \u015fu\u6253\u6b7baboratecalar\u0131 re sob\u0259bver\u0259 bil\u0259c\u0259k m\u0259rh\u0259lInc\u0259. Model safety, training data sources, v\u0259 deployment strategies kimi q\u0259rarlar, commission t\u0259r\u0259find\u0259n public interest-\u0259 zidd oldu\u011fu trihala block edil\u0259 bil\u0259r. Bu, AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin compliance departments-ini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259sini t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<h2>Diqq\u0259t edilm\u0259li m\u0259qamlar<\/h2>\n<p>Birincisi, bu plan h\u0259l\u0259 Congressional-de b\u0259hs m\u0259rh\u0259l\u0259sinddad\u0131r. Qanun q\u0259bul edil\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r bir ne\u00e7\u0259 d\u0259yi\u015fiklik\u0259 m\u0259ruz qala bil\u0259r. 50% vergi d\u0259r\u0259c\u0259si, lobbyist t\u0259zyiql\u0259 s\u0259b\u0259biyl\u0259 azald\u0131la bil\u0259r, $200 milyon threshold y\u00fcks\u0259ldil\u0259 bil\u0259r, v\u0259 ya commission structure d\u0259yi\u015fdiril\u0259 bil\u0259r. Bununla bel\u0259, direction \u2013 AI wealth-inin public sektor-a ke\u00e7irilm\u0259si \u2013 m\u00f6vcud olaraq qala bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130kincisi, AI \u015firk\u0259tl\u0259ri bu plan-\u0131n q\u0259bulu hal\u0131nda offshoring strategiyalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259r. \u018fg\u0259r Amerika-dak\u0131 AI \u015firk\u0259tl\u0259ri 50% vergiy\u0119 \u00fczl k\u00f6\u015fesInd\u0259 olarsa, onlar f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini beynelxalq filiallar\u0131na aktardaraq vergi burden-\u0131n\u0131 azalda bil\u0259rl\u0259r. Bu, AB\u015e-\u0131n AI leadership-ini z\u0259ifl\u0259d\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu \u015firk\u0259tlrin xarici r\u0259qab\u0259ti \u00f6n\u00fcnd\u0259 compliant bir m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7ar. Buna baxmayaraq, AB\u015e market access ba\u011flama t\u0259hl\u00fck\u0259si, \u015firk\u0259tl\u0259ri local compliance etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur ed\u0259r.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, commission-\u0131n structure-\u0131 watch-out m\u0259qamd\u0131r. Yeddilik bir commission, cuyo members-lar\u0131 prezident nominate-l\u0259yib v\u0259 Senate approve edir \u2014 partizan siyas\u0131n\u0131n-separated\u0259\u0259 \u015firket q\u0259rarlar\u0131na m\u00fcdaxile etm\u0259si riski var. Bu, AI development-i siyasi presyurdan qorunmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r commission independence qorumursa, AI innovation risk alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcc\u00fcs\u00fc, bu plandan x\u0259b\u0259rsiz \u015firk\u0259tl\u0259r bunu yax\u0131ndan izl\u0259m\u0259lidirl\u0259r. \u018fg\u0259r AI API-l\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 business-l\u0259rin operating cost-lar\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik olarsa, bu provider-l\u0259r pricing-l\u0259rind\u0259 proaktiv adjustment-lar etm\u0259li, multrateal suppliers-l\u0259 r\u0259qab\u0259t strategiyalar\u0131n\u0131 actardarmaqlar\u0131 v\u0259 m\u00fcsse\u0259h t\u00ebcknolojiler-e investisiya etmali yollar\u0131na overhead-l\u0259ri azaltmalar\u0131 laz\u0131m g\u0259l\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Be\u015fincisi, compliance readiness t\u0259l\u0259b oluna bil\u0259r. \u018fg\u0259r commission, \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n model safety audits, training data transparency v\u0259 deployment disclosure kimi reporting t\u0259l\u0259b edirs\u0259, bu compliance infrastruktur-un haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>Alt\u0131nc\u0131s\u0131, bu plan yaln\u0131z AB\u015e bazar\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Avropa v\u0259 Asiyadak\u0131 AI \u015firk\u0259tl\u0259ri bu plandan birba\u015fa t\u0259sir g\u00f6rm\u0259s\u0259 d\u0259, global AI bazar\u0131nda AB\u015e-\u0131n n\u00fcfuz edici rolu var. \u018fg\u0259r AB\u015e-da AI \u015firk\u0259tl\u0259ri 50% vergi \u00f6d\u0259m\u0259li olursa, bu, global r\u0259qab\u0259t balans\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259r v\u0259 xarici AI \u015firk\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn yeni imkanlar yarada bil\u0259r. Eyni zamanda, bu model ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r v\u0259 bunun global AI siyas\u0259tin\u0259 t\u0259siri uzunm\u00fcdd\u0259tli ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>Yeddi \u00fczvl\u00fck commission-\u0131n t\u0259rkibinin nec\u0259 se\u00e7il\u0259c\u0259yi d\u0259 diqq\u0259t yetirilm\u0259li m\u0259qamd\u0131r. Prezident t\u0259r\u0259find\u0259n nominasiya v\u0259 Senate t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sdiq prosesi, bu komissiyan\u0131n siyasi t\u0259sir\u0259 a\u00e7\u0131k oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. AI expert-l\u0259ri, etikac\u0131lar v\u0259 ictimai n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259r commission-a daxil edilm\u0259li, yoxsa sad\u0259c\u0259 siyasi t\u0259yinata tabe olan \u015f\u0259xsl\u0259rmi olacaqlar? \u018fg\u0259r commission h\u00f6kum\u0259tin y\u0259ns\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 haldad\u0131rsa, onun q\u0259rarlar\u0131n\u0131n \u0259dal\u0259tli oldu\u011funa dair ictimai \u015f\u00fcbh\u0259 yaranar.<\/p>\n<h2>N\u0259tic\u0259<\/h2>\n<p>Bernie Sanders-in $7 trilyonluk AI plan\u0131, AI wealth redistribution v\u0259 public oversight \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n radikal t\u0259klifdir. Qanun verici proses uzun olacaq v\u0259 AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin lobbyist resistance-\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir, amma bu plan, ictimai m\u00fczakir\u0259ni ba\u015f\u0131ld\u0131b. AI economy-inin gains-lerinin h\u0259r k\u0259s t\u0259r\u0259find\u0259n payla\u015f\u0131lmal\u0131 oldu\u011fu sual\u0131, getdikc\u0259 daha \u00e7ox diqq\u0259t c\u0259zb edir. BITEP auditoriyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu, AI infrastruktur x\u0259rcl\u0259ri, API pricing v\u0259 compliance readiness kimi practical decision-l\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259li bir infrastrat\u0131rmaat\u0131r\u0131r. AI-n\u0131n futuru yaln\u0131z texnologiya deyil, h\u0259m\u00e7inin iqtisadi v\u0259 siyasi q\u0259rarlar il\u0259 \u015fekillenecekdir \u2014 v\u0259 bu plan, bu formala\u015fman\u0131n ilk ciddi versiyas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AB\u015e senatoru Bernie Sanders, AI s\u0259nayesini ictimai m\u0259nfiyy\u0259t\u0259 ke\u00e7irm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn $7 trilyonl\u0131q bir plan t\u0259klif edib. Bu, suveren wealth fund yaratma\u011f\u0131, \u0259n b\u00f6y\u00fck AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin s\u0259hml\u0259rinin 50%-lik bir vaxt vergiy\u0259 tabi tutma\u011f\u0131 v\u0259 h\u0259r Americaya illik $1,000+ \u00f6d\u0259ni\u015f etm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. AI \u015firk\u0259tl\u0259rinin bu plana reaksiyas\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 neqativ olub v\u0259 bu, AI siyas\u0259ti-forming ictimai [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11211,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"class_list":["post-11212","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-technology"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/sanders-ai-plan-cover.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11212","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11212"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11212\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11212"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11212"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11212"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}