{"id":11311,"date":"2026-10-04T00:20:41","date_gmt":"2026-10-04T00:20:41","guid":{"rendered":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/dovl%c9%99t-qurumlarina-yon%c9%99l%c9%99n-kiberhucumlarin-dinamikasi-azalib-kritik-infrastruktura-n%c9%99zar%c9%99t-v%c9%99-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99r-s%c9%99rtl%c9%99sdirilir\/"},"modified":"2026-10-04T00:20:41","modified_gmt":"2026-10-04T00:20:41","slug":"dovl%c9%99t-qurumlarina-yon%c9%99l%c9%99n-kiberhucumlarin-dinamikasi-azalib-kritik-infrastruktura-n%c9%99zar%c9%99t-v%c9%99-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99r-s%c9%99rtl%c9%99sdirilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/dovl%c9%99t-qurumlarina-yon%c9%99l%c9%99n-kiberhucumlarin-dinamikasi-azalib-kritik-infrastruktura-n%c9%99zar%c9%99t-v%c9%99-c%c9%99rim%c9%99l%c9%99r-s%c9%99rtl%c9%99sdirilir\/","title":{"rendered":"D\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n kiberh\u00fccumlar\u0131n dinamikas\u0131 azal\u0131b: Kritik infrastruktura n\u0259zar\u0259t v\u0259 c\u0259rim\u0259l\u0259r s\u0259rtl\u0259\u015fdirilir"},"content":{"rendered":"<p>R\u0259smi statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na qar\u015f\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nan kiberh\u00fccum indikatorlar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hdid c\u0259hdl\u0259rinin say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu m\u00fcsb\u0259t dinamikan\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 reaktiv yana\u015fmadan qabaqlay\u0131c\u0131 (proaktiv) m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259rin\u0259 ke\u00e7idl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. \u015e\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f filtrl\u0259m\u0259 mexanizml\u0259rinin, m\u00fcasir firewall v\u0259 h\u00fccumlar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131\/qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 (IDS\/IPS) h\u0259ll\u0259rinin t\u0259tbiqinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, d\u00f6vl\u0259t qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n kibergigiyena v\u0259 fi\u015finq riskl\u0259rin\u0259 dair maarifl\u0259ndirilm\u0259si s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si h\u00fccum c\u0259hdl\u0259rinin vaxt\u0131nda d\u0259f olunmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nformasiya m\u0259kan\u0131n\u0131n etibarl\u0131 m\u00fchafiz\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 X\u00fcsusi Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti (XR\u0130TDX) v\u0259 Milli Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik M\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n davaml\u0131 monitorinq t\u0259dbirl\u0259ri x\u00fcsusi intensivlikl\u0259 davam edir. D\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n &#8220;gov.az&#8221; domen zonas\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n r\u0259smi resurslar\u0131n\u0131n texniki t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, d\u00f6vl\u0259t strukturlar\u0131n\u0131n ad\u0131ndan istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k yarad\u0131lan saxta internet s\u0259hif\u0259l\u0259rinin bloklanmas\u0131 v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 d\u00f6vl\u0259t sisteml\u0259rini h\u0259d\u0259f alan qabaqc\u0131l daimi t\u0259hdidl\u0259rin (APT) neytralla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 \u0259m\u0259liyyat t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. A\u015fkarlanan z\u0259r\u0259rverici kod n\u00fcmun\u0259l\u0259ri v\u0259 kompromis indikatorlar\u0131 (IoC) operativ \u015f\u0259kild\u0259 vahid m\u00fcdafi\u0259 perimetrin\u0259 inteqrasiya edilir.<\/p>\n<p>Texniki t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchitinin h\u00fcquqi v\u0259 t\u0259nziml\u0259yici bazas\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, kritik informasiya infrastrukturu (K\u0130\u0130) subyektl\u0259ri, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259l\u0259bl\u0259rinin pozulmas\u0131na g\u00f6r\u0259 inzibati c\u0259rim\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259nib. Yeni t\u0259nziml\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 etinas\u0131z yana\u015fan, z\u0259ruri m\u00fchafiz\u0259 arxitekturas\u0131n\u0131 qurmayan v\u0259 insidentl\u0259r bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rma mexanizml\u0259rini pozan v\u0259zif\u0259li v\u0259 h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r birba\u015fa qanunvericilik qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131yacaqlar.<\/p>\n<p>Sah\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin fikrinc\u0259, qabaqlay\u0131c\u0131 kiberm\u00fcdafi\u0259 texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u0259rt qanunvericilik t\u0259l\u0259bl\u0259ri il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si d\u00f6vl\u0259t sektorunda kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259d\u0259niyy\u0259tini keyfiyy\u0259tc\u0259 yeni s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131r. \u0130nzibati c\u0259rim\u0259l\u0259rin t\u0259tbiqi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t resurslar\u0131n\u0131n fasil\u0259siz monitorinqi regional kibert\u0259hdidl\u0259rin m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdiyi m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259nin r\u0259q\u0259msal suverenliyinin qorunmas\u0131n\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t informasiya sisteml\u0259rinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas amill\u0259rd\u0259n biri kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259smi statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, son d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na qar\u015f\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nan kiberh\u00fccum indikatorlar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hdid c\u0259hdl\u0259rinin say\u0131nda n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpan azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r bu m\u00fcsb\u0259t dinamikan\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 reaktiv yana\u015fmadan qabaqlay\u0131c\u0131 (proaktiv) m\u00fcdafi\u0259 sisteml\u0259rin\u0259 ke\u00e7idl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. \u015e\u0259b\u0259k\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259\u015fdirilmi\u015f filtrl\u0259m\u0259 mexanizml\u0259rinin, m\u00fcasir firewall v\u0259 h\u00fccumlar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131\/qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 (IDS\/IPS) h\u0259ll\u0259rinin t\u0259tbiqinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11309,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11311","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cyber_1791073235616.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11311","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11311"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11311\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11309"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11311"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11311"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11311"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}