{"id":11338,"date":"2026-10-04T00:24:35","date_gmt":"2026-10-04T00:24:35","guid":{"rendered":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/kritik-infrastrukturlar-v%c9%99-k%c9%99sfiyyat-r%c9%99smil%c9%99ri-h%c9%99d%c9%99fd%c9%99-qlobal-kiber-m%c9%99kanda-m%c9%99lumat-sizmalari-v%c9%99-ransomware-t%c9%99hdidi-rekord-h%c9%99dd%c9%99-catdi\/"},"modified":"2026-10-04T00:24:35","modified_gmt":"2026-10-04T00:24:35","slug":"kritik-infrastrukturlar-v%c9%99-k%c9%99sfiyyat-r%c9%99smil%c9%99ri-h%c9%99d%c9%99fd%c9%99-qlobal-kiber-m%c9%99kanda-m%c9%99lumat-sizmalari-v%c9%99-ransomware-t%c9%99hdidi-rekord-h%c9%99dd%c9%99-catdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/kritik-infrastrukturlar-v%c9%99-k%c9%99sfiyyat-r%c9%99smil%c9%99ri-h%c9%99d%c9%99fd%c9%99-qlobal-kiber-m%c9%99kanda-m%c9%99lumat-sizmalari-v%c9%99-ransomware-t%c9%99hdidi-rekord-h%c9%99dd%c9%99-catdi\/","title":{"rendered":"Kritik \u0130nfrastrukturlar v\u0259 K\u0259\u015ffiyyat R\u0259smil\u0259ri H\u0259d\u0259fd\u0259: Qlobal Kiber M\u0259kanda M\u0259lumat S\u0131zmalar\u0131 v\u0259 Ransomware T\u0259hdidi Rekord H\u0259dd\u0259 \u00c7atd\u0131"},"content":{"rendered":"<p>Qlobal kiber t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchiti ilin son r\u00fcb\u00fcn\u0259 daxil olark\u0259n g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fib. Beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, d\u00fcnya miqyas\u0131nda fidy\u0259 proqram\u0131 (ransomware) v\u0259 m\u0259lumat q\u0259sbkarl\u0131\u011f\u0131 h\u00fccumlar\u0131 tarixi pik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 &#8220;Qilin&#8221; kimi aqressiv kibercinay\u0259tkar sindikatlar s\u0259naye, istehsalat sah\u0259l\u0259rini v\u0259 strateji d\u00f6vl\u0259t infrastrukturlar\u0131n\u0131 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259d\u0259f alaraq b\u00f6y\u00fckmiqyasl\u0131 m\u0259lumat s\u0131zd\u0131rmalar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r. Kibercinay\u0259tkarlar h\u00fccum etdikl\u0259ri korporativ v\u0259 ictimai \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n konfidensial m\u0259lumatlar\u0131 o\u011furlayaraq, onlar\u0131n qara bazarda (dark web) if\u015fa edilm\u0259m\u0259si m\u00fcqabilind\u0259 milyonlarla dollarl\u0131q fidy\u0259 t\u0259l\u0259bl\u0259rini davam etdirirl\u0259r.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t institutlar\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n r\u0259q\u0259msal t\u0259hdidl\u0259rin miqyas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259n diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri Almaniya Federal K\u0259\u015ffiyyat Xidm\u0259tind\u0259 (BND) qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. T\u0259\u015fkilat\u0131n s\u0259dr m\u00fcavinl\u0259rind\u0259n biri, general-mayor Daq Baerin (Dag Baehr) mobil telefon n\u00f6mr\u0259si, f\u0259rdi elektron po\u00e7t \u00fcnvan\u0131 v\u0259 ev \u00fcnvan\u0131 kimi h\u0259ssas \u015f\u0259xsi \u0259laq\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 a\u00e7\u0131q internet m\u0259kan\u0131nda yay\u0131mlan\u0131b. Apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, if\u015fa olunmu\u015f m\u0259lumatlar ill\u0259r \u0259vv\u0259l f\u0259rqli bir platformadan s\u0131zd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6hn\u0259 bazan\u0131n qal\u0131\u011f\u0131 olsa da, y\u00fcks\u0259kr\u00fctb\u0259li k\u0259\u015ffiyyat r\u0259smisinin h\u0259min n\u00f6mr\u0259d\u0259n f\u0259rdi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259ni davam etdirm\u0259si strateji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bo\u015flu\u011fu formala\u015fd\u0131r\u0131b. Bu insident, f\u0259rdi kibergigiyena qaydalar\u0131n\u0131n pozulmas\u0131n\u0131n v\u0259 k\u00f6hn\u0259 r\u0259q\u0259msal izl\u0259rin d\u00f6vl\u0259t k\u0259\u015ffiyyat\u0131 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 nec\u0259 ciddi riskl\u0259r do\u011fura bil\u0259c\u0259yini bir daha s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir kibert\u0259hdid ekosistemind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n t\u0259cav\u00fczkarlar art\u0131q t\u0259kc\u0259 sisteml\u0259ri \u015fifr\u0259l\u0259m\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir, &#8220;ikiqat \u015fantaj&#8221; (double extortion) taktikas\u0131ndan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u0259n kritik aktivl\u0259rini t\u0259sir r\u0131\u00e7aq\u0131na \u00e7evirirl\u0259r. S\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f daxili \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259n s\u0131zd\u0131r\u0131lan m\u0259lumatlar, d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259liyyat sirl\u0259rini v\u0259 kommersiya m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin strateji planlar\u0131n\u0131 if\u015fa ed\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuz itkisin\u0259 yol a\u00e7\u0131r. \u00c7ox vaxt t\u0259\u015fkilatlar\u0131n perimetr m\u00fchafiz\u0259sini yarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ill\u0259r \u00f6nc\u0259ki s\u0131zmalardan \u0259ld\u0259 edilmi\u015f v\u0259 dark web-d\u0259 d\u00f6vriyy\u0259d\u0259 qalan autentifikasiya m\u0259lumatlar\u0131ndan istifad\u0259 olunur ki, bu da unudulmu\u015f m\u0259lumat s\u0131zmalar\u0131n\u0131n aktiv t\u0259hl\u00fck\u0259 statusunu qorudu\u011funu g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p>Kiber t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edir ki, d\u00f6vl\u0259t m\u0259murlar\u0131 v\u0259 kritik infrastruktur operatorlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n qorunmas\u0131 art\u0131q milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor subyektl\u0259rin\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilmi\u015f \u00e7oxfaktorlu autentifikasiya (MFA) h\u0259ll\u0259rini t\u0259tbiq etm\u0259yi, r\u0259hb\u0259r hey\u0259tin r\u0259q\u0259msal izl\u0259rini m\u00fct\u0259madi auditd\u0259n ke\u00e7irm\u0259yi v\u0259 k\u00f6hn\u0259 giri\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n if\u015fas\u0131n\u0131 monitorinq etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir. Qilin v\u0259 ox\u015far t\u0259hdid qruplar\u0131n\u0131n artan f\u0259all\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 t\u0259\u015fkilatlar\u0131n yaln\u0131z \u0259n\u0259n\u0259vi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sisteml\u0259ri il\u0259 kifay\u0259tl\u0259nm\u0259yib, &#8220;s\u0131f\u0131r etibar&#8221; (Zero Trust) arxitekturas\u0131na v\u0259 proaktiv t\u0259hdid ov\u00e7ulu\u011funa (threat hunting) ke\u00e7idi z\u0259ruri hesab edilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qlobal kiber t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fchiti ilin son r\u00fcb\u00fcn\u0259 daxil olark\u0259n g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 k\u0259skinl\u0259\u015fib. Beyn\u0259lxalq t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hesabatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, d\u00fcnya miqyas\u0131nda fidy\u0259 proqram\u0131 (ransomware) v\u0259 m\u0259lumat q\u0259sbkarl\u0131\u011f\u0131 h\u00fccumlar\u0131 tarixi pik h\u0259dd\u0259 \u00e7at\u0131b. X\u00fcsusil\u0259 &#8220;Qilin&#8221; kimi aqressiv kibercinay\u0259tkar sindikatlar s\u0259naye, istehsalat sah\u0259l\u0259rini v\u0259 strateji d\u00f6vl\u0259t infrastrukturlar\u0131n\u0131 intensiv \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259d\u0259f alaraq b\u00f6y\u00fckmiqyasl\u0131 m\u0259lumat s\u0131zd\u0131rmalar\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si yarad\u0131r. Kibercinay\u0259tkarlar h\u00fccum etdikl\u0259ri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11338","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/cyber_1791073469582.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11338","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11338"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11338\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11338"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11338"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11338"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}