{"id":11368,"date":"2026-10-04T00:32:02","date_gmt":"2026-10-04T00:32:02","guid":{"rendered":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/prnewswirecom\/"},"modified":"2026-10-04T00:32:02","modified_gmt":"2026-10-04T00:32:02","slug":"prnewswirecom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bitep.net\/blog\/2026\/10\/04\/prnewswirecom\/","title":{"rendered":"prnewswire.com"},"content":{"rendered":"<h2>Yar\u0131mke\u00e7irici \u0130nqilab\u0131: OpenAI v\u0259 Synopsys \u0130ttifaq\u0131ndan &#8220;GPT-Synopsys&#8221; Modeli<\/h2>\n<p>S\u00fcni intellekt n\u0259h\u0259ngi OpenAI v\u0259 elektron dizayn avtomatla\u015fd\u0131rmas\u0131 (EDA) sah\u0259sind\u0259 qlobal lider say\u0131lan Synopsys strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 elan ed\u0259r\u0259k texnologiya d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fch\u00fcm bir add\u0131m atd\u0131lar. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas b\u0259hr\u0259si yar\u0131mke\u00e7irici \u00e7ipl\u0259rin layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi olaraq haz\u0131rlanm\u0131\u015f s\u0259naye y\u00f6n\u00fcml\u00fc <strong>GPT-Synopsys<\/strong> qabaqc\u0131l (frontier) s\u00fcni intellekt modelidir. M\u00fcr\u0259kk\u0259b mikroarxitekturalar\u0131n haz\u0131rlanma m\u00fcdd\u0259tini q\u0131saltmaq v\u0259 qlobal \u00e7ip b\u00f6hran\u0131na innovativ h\u0259ll g\u0259tirm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan bu model, aparat t\u0259minat\u0131 (hardware) m\u00fch\u0259ndisliyind\u0259 yeni eran\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 hesab olunur.<\/p>\n<h2>Elektron Dizayn Avtomatla\u015fd\u0131rmas\u0131 (EDA) N\u0259dir v\u0259 LLM-l\u0259r Niy\u0259 \u00c7at\u0131\u015fm\u0131rd\u0131?<\/h2>\n<p>M\u00fcasir prosessorlar, qrafik \u00e7ipl\u0259r v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 inteqral sxeml\u0259r (ASIC) milyardlarla tranzistordan ibar\u0259tdir. Bu n\u0259h\u0259ng sisteml\u0259rin \u0259l il\u0259 layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si qeyri-m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259r EDA (Electronic Design Automation) proqram t\u0259minat\u0131 paketl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edirl\u0259r. Layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 prosesi RTL (Register-Transfer Level) kodla\u015fd\u0131rmas\u0131ndan ba\u015flayaraq m\u0259ntiqi sintez, fiziki yerl\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 mar\u015frutla\u015fd\u0131rma (Place and Route), statik zamanlama analizi (STA) v\u0259 &#8220;Design Rule Checking&#8221; (DRC) kimi kritik m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n ke\u00e7ir.<\/p>\n<p>\u00dcmumi t\u0259yinatl\u0131 b\u00f6y\u00fck dil modell\u0259ri (m\u0259s\u0259l\u0259n, baza GPT-4 v\u0259 ya Claude) Python v\u0259 ya C++ kodlar\u0131nda y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rs\u0259l\u0259r d\u0259, aparat t\u0259svir dill\u0259rind\u0259 (Verilog, SystemVerilog, VHDL) v\u0259 EDA al\u0259tl\u0259rinin m\u00fcr\u0259kk\u0259b sintaksisind\u0259 z\u0259iflik n\u00fcmayi\u015f etdirirl\u0259r. \u00dcmumi modell\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kritik t\u0259l\u0259bl\u0259ri qar\u015f\u0131laya bilmirdi:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>S\u0259rt fiziki m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r:<\/strong> PPA (Power, Performance, Area \u2013 Enerji, M\u0259hsuldarl\u0131q v\u0259 Sah\u0259) metrikalar\u0131n\u0131n eyni anda n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131;<\/li>\n<li><strong>Zamanlama t\u0259l\u0259bl\u0259ri (Timing Closure):<\/strong> Nanosaniy\u0259 v\u0259 pikosaniy\u0259 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 siqnal gecikm\u0259l\u0259rinin hesablanmas\u0131;<\/li>\n<li><strong>Standartla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f yoxlama:<\/strong> UVM (Universal Verification Methodology) m\u00fchitl\u0259rinin x\u0259tas\u0131z qurulmas\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>GPT-Synopsys<\/strong> m\u0259hz bu bo\u015flu\u011fu aradan qald\u0131rmaq, Synopsys-in onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 toplad\u0131\u011f\u0131 d\u0259rin domen bilikl\u0259ri v\u0259 telemetriya m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 OpenAI-\u0131n \u0259n qabaqc\u0131l arxitekturas\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<h2>GPT-Synopsys Modelinin Texniki Bacar\u0131qlar\u0131<\/h2>\n<p>Yeni ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f model standart bir \u00e7atbot deyil; o, \u00e7ip layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 boru k\u0259m\u0259rin\u0259 (pipeline) birba\u015fa inteqrasiya olunan intellektual m\u00fch\u0259ndislik agentidir. Model a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 inqilabi yenilikl\u0259r g\u0259tirir:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Kontekstual RTL Generasiyas\u0131:<\/strong> T\u0259bii dild\u0259 verilmi\u015f texniki tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131 birba\u015fa sintez\u0259 yararl\u0131 (synthesizable) SystemVerilog\/VHDL kodlar\u0131na \u00e7evirir.<\/li>\n<li><strong>Formal Verifikasiya v\u0259 Testbench T\u0259rtibat\u0131:<\/strong> \u00c7ipin d\u00fczg\u00fcn i\u015fl\u0259diyini t\u0259sdiql\u0259y\u0259n \u0259hat\u0259li test ssenaril\u0259rini (testbenches) v\u0259 UVM komponentl\u0259rini avtomatik formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/li>\n<li><strong>Tcl Skriptl\u0259rinin Optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131:<\/strong> Synopsys Design Compiler, IC Compiler II v\u0259 PrimeTime kimi s\u0259naye standart\u0131 al\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn optimalla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Tcl skriptl\u0259ri generasiya edir.<\/li>\n<li><strong>Anomaliyalar\u0131n v\u0259 DRC X\u0259talar\u0131n\u0131n A\u015fkarlanmas\u0131:<\/strong> Fiziki dizayn zaman\u0131 yaranan h\u0259nd\u0259si v\u0259 elektrik qayda pozuntular\u0131n\u0131 d\u0259rhal analiz ed\u0259r\u0259k alternativ arxitektura h\u0259ll\u0259ri t\u0259klif edir.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>N\u00fcmun\u0259 \u0130\u015f Ax\u0131n\u0131: GPT-Synopsys v\u0259 EDA Al\u0259tl\u0259rinin \u0130nteqrasiyas\u0131<\/h2>\n<p>GPT-Synopsys modelinin m\u00fch\u0259ndislik m\u00fchitin\u0259 inteqrasiyas\u0131 ad\u0259t\u0259n CLI (komanda x\u0259tti interfeysi) v\u0259 x\u00fcsusi API-lar vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. A\u015fa\u011f\u0131da bir m\u00fch\u0259ndisin t\u0259bii dil t\u0259limat\u0131 il\u0259 AXI4 interfeysli FIFO buferi yarad\u0131b, onu Synopsys al\u0259tl\u0259rind\u0259 sintez etm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259si konseptual olaraq g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir.<\/p>\n<h3>Add\u0131m 1: CLI \u00fcz\u0259rind\u0259n Model\u0259 T\u0259limat G\u00f6nd\u0259rilm\u0259si<\/h3>\n<p>M\u00fch\u0259ndis terminal vasit\u0259sil\u0259 x\u00fcsusi parametrl\u0259ri \u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k RTL blokunun layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># GPT-Synopsys EDA Agentini i\u015f\u0259 sal\u0131r\u0131q\nsynopsys-gpt generate \\\n  --spec \"AXI4-Stream sinxron FIFO, d\u0259rinlik=1024, data_width=32, parity yoxlamas\u0131 il\u0259\" \\\n  --target-node \"3nm\" \\\n  --optimize \"power\" \\\n  --out-dir .\/rtl_output\/<\/code><\/pre>\n<h3>Add\u0131m 2: Modelin Yaratd\u0131\u011f\u0131 Sintez Skriptinin \u0130cras\u0131<\/h3>\n<p>Model yaln\u0131z SystemVerilog kodunu deyil, h\u0259m d\u0259 layih\u0259nin vaxt m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rini (SDC &#8211; Synopsys Design Constraints) v\u0259 sintez \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan Tcl t\u0259limatlar\u0131n\u0131 avtomatik qurur:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\"># Synopsys Design Compiler m\u00fchitind\u0259 avtomatik sintezin ba\u015flad\u0131lmas\u0131\ndc_shell -f .\/rtl_output\/run_synthesis.tcl | tee synthesis.log<\/code><\/pre>\n<h3>Add\u0131m 3: Log Fayllar\u0131n\u0131n S\u00fcni \u0130ntellekt t\u0259r\u0259find\u0259n Analizi<\/h3>\n<p>Sintez zaman\u0131 yaranan &#8220;Timing Violation&#8221; (Zamanlama x\u0259tas\u0131) birba\u015fa model\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirilir v\u0259 avtomatik d\u00fcz\u0259li\u015f al\u0131n\u0131r:<\/p>\n<pre><code class=\"language-bash\">synopsys-gpt analyze-log \\\n  --log .\/synthesis.log \\\n  --focus \"slack_violation\" \\\n  --auto-patch-rtl<\/code><\/pre>\n<h2>Yar\u0131mke\u00e7irici S\u0259nayesin\u0259 v\u0259 Bazara T\u0259siri<\/h2>\n<p>Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q qlobal texnologiya bazar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm strateji n\u0259tic\u0259 do\u011furur:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Bazar \u00c7\u0131x\u0131\u015f Vaxt\u0131n\u0131n (Time-to-Market) K\u0259skin Azalmas\u0131:<\/strong> \u018fn\u0259n\u0259vi olaraq m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir SoC (System on Chip) dizayn\u0131 2-3 il \u00e7\u0259kir. GPT-Synopsys rutin verifikasiya v\u0259 optimalla\u015fd\u0131rma vaxt\u0131n\u0131 40-50%-\u0259 q\u0259d\u0259r azalda bil\u0259r.<\/li>\n<li><strong>M\u00fch\u0259ndis \u00c7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n H\u0259lli:<\/strong> Qlobal yar\u0131mke\u00e7irici s\u0259nayesind\u0259 kritik t\u0259cr\u00fcb\u0259li kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 var. Bu model g\u0259nc m\u00fch\u0259ndisl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc bir mentor v\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7i pilot (co-pilot) rolunu oynayacaq.<\/li>\n<li><strong>Sifari\u015fli \u00c7ipl\u0259rin (Custom Silicon) Demokratikl\u0259\u015fm\u0259si:<\/strong> Yaln\u0131z Apple, Google v\u0259 ya NVIDIA kimi n\u0259h\u0259ngl\u0259r deyil, orta miqyasl\u0131 texnologiya \u015firk\u0259tl\u0259ri d\u0259 \u00f6z ehtiyaclar\u0131na uy\u011fun x\u00fcsusi \u00e7ipl\u0259r layih\u0259l\u0259ndirm\u0259k imkan\u0131na yax\u0131nla\u015facaq.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>BITEP.net N\u0259tic\u0259si<\/h2>\n<p>OpenAI v\u0259 Synopsys t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcni intellektin sad\u0259c\u0259 proqram t\u0259minat\u0131 v\u0259 m\u0259tn s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, birba\u015fa fiziki d\u00fcnyan\u0131 formala\u015fd\u0131ran aparat t\u0259minat\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zin\u0259 daxil oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. <strong>GPT-Synopsys<\/strong> kimi s\u0259naye y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisasla\u015fm\u0131\u015f modell\u0259r (Specialized Industry Models), g\u0259l\u0259c\u0259yin daha s\u00fcr\u0259tli, daha az enerji s\u0259rf ed\u0259n v\u0259 daha a\u011f\u0131ll\u0131 yar\u0131mke\u00e7iricil\u0259rinin layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 t\u0259m\u0259l da\u015flar\u0131ndan biri olacaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yar\u0131mke\u00e7irici \u0130nqilab\u0131: OpenAI v\u0259 Synopsys \u0130ttifaq\u0131ndan &#8220;GPT-Synopsys&#8221; Modeli S\u00fcni intellekt n\u0259h\u0259ngi OpenAI v\u0259 elektron dizayn avtomatla\u015fd\u0131rmas\u0131 (EDA) sah\u0259sind\u0259 qlobal lider say\u0131lan Synopsys strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 elan ed\u0259r\u0259k texnologiya d\u00fcnyas\u0131nda m\u00fch\u00fcm bir add\u0131m atd\u0131lar. Bu \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas b\u0259hr\u0259si yar\u0131mke\u00e7irici \u00e7ipl\u0259rin layih\u0259l\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi olaraq haz\u0131rlanm\u0131\u015f s\u0259naye y\u00f6n\u00fcml\u00fc GPT-Synopsys qabaqc\u0131l (frontier) s\u00fcni intellekt modelidir. M\u00fcr\u0259kk\u0259b mikroarxitekturalar\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-11368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/bitep-ai-1791073917592-17.png","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11368"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11368\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bitep.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}