Ubuntu 24.04-də Docker necə qurulur? Addım-addım rəsmi setup

Ubuntu 24.04 server və ya lokal maşında Docker quraşdırmaq indi bir çox layihə üçün baza addımlardan biridir. Container əsaslı deploy, local development, CI/CD və mikroservis yanaşması ilə işləyirsinizsə, Docker çox vaxt ilk quraşdırılan alətlərdən olur. Amma praktik tərəfdən vacib olan məsələ Docker-i sadəcə işlətmək yox, onu düzgün repo ilə, düzgün paketlərlə və sonrakı təhlükəsizlik qeydləri ilə qurmaqdır.

Bu məqalədə Ubuntu 24.04-də Docker Engine quraşdırılmasını, rəsmi Docker repository-si ilə təmiz setup prosesini, ilk yoxlamanı və sudo-suz istifadə üçün post-install addımlarını addım-addım göstərəcəyəm.

Niyə rəsmi Docker repository istifadə etmək lazımdır?

Ubuntu repository-lərində bəzən köhnə və ya fərqli paket adları ilə gələn Docker variantları olur. Praktik və stabil yanaşma rəsmi Docker repository-si üzərindən quraşdırmaqdır. Bunun üstünlükləri:

• daha aktual versiyalar
• Docker tərəfindən saxlanılan paketlər
• buildx və compose plugin kimi komponentlərin bir yerdə gəlməsi
• upgrade prosesinin daha təmiz olması

Başlamazdan əvvəl nə hazır olmalıdır?

• Ubuntu 24.04 server və ya desktop
• sudo səlahiyyəti
• internet bağlantısı
• əgər server istifadə edirsinizsə, firewall davranışını başa düşmək

Vacib qeyd: Docker container portlarını publish edəndə bəzi hallarda UFW qaydalarını yan keçə bilər. Yəni Docker quraşdırması ilə yanaşı firewall davranışını ayrıca nəzərə almaq lazımdır.

Addım 1: Köhnə və konflikt yaradan paketləri silin

Əvvəlcə mümkün konflikt yaradan köhnə paketləri təmizləyin:

sudo apt remove docker.io docker-compose docker-compose-v2 docker-doc podman-docker containerd runc

Bu paketlərin hamısı sizdə olmaya bilər. Bu normaldır.

Addım 2: Docker üçün lazımi baza paketləri qurun

sudo apt update
sudo apt install ca-certificates curl -y
sudo install -m 0755 -d /etc/apt/keyrings

Bu addım repository açarı və source faylı üçün zəmin hazırlayır.

Addım 3: Docker GPG key əlavə edin

sudo curl -fsSL https://download.docker.com/linux/ubuntu/gpg -o /etc/apt/keyrings/docker.asc
sudo chmod a+r /etc/apt/keyrings/docker.asc

Bu açar Docker paketlərinin etibarlı mənbədən gəldiyini yoxlamaq üçün lazımdır.

Addım 4: Rəsmi Docker repository-ni əlavə edin

sudo tee /etc/apt/sources.list.d/docker.sources <<EOF
Types: deb
URIs: https://download.docker.com/linux/ubuntu
Suites: $(. /etc/os-release && echo "${UBUNTU_CODENAME:-$VERSION_CODENAME}")
Components: stable
Architectures: $(dpkg --print-architecture)
Signed-By: /etc/apt/keyrings/docker.asc
EOF

Sonra paket siyahısını yeniləyin:

sudo apt update

Addım 5: Docker Engine və əsas komponentləri quraşdırın

sudo apt install docker-ce docker-ce-cli containerd.io docker-buildx-plugin docker-compose-plugin -y

Bu əmrlə əsas Docker Engine, CLI, container runtime, Buildx və Compose plugin quraşdırılır.

Addım 6: Docker servisinin işlədiyini yoxlayın

sudo systemctl status docker

Əgər servis avtomatik başlamayıbsa, manual başlada bilərsiniz:

sudo systemctl start docker

Boot zamanı da aktiv qalmasını istəyirsinizsə:

sudo systemctl enable docker.service
sudo systemctl enable containerd.service

Addım 7: Hello World ilə test edin

sudo docker run hello-world

Bu əmrlə test image endirilir və container içində işlədilir. Əgər hər şey qaydasındadırsa, Docker düzgün işləyir.

Sudo-suz Docker istifadə etmək olar?

Bəli, amma burada təhlükəsizlik tərəfi var. Docker socket-ə giriş faktiki olaraq yüksək səlahiyyət verir. Buna baxmayaraq development və gündəlik istifadə üçün çox adam docker qrupundan istifadə edir.

Bunun üçün:

sudo groupadd docker
sudo usermod -aG docker $USER

Sonra sessiyanı yeniləyin:

newgrp docker

Və test edin:

docker run hello-world

Vacib: Docker qrupu root səviyyəsinə yaxın imkanlar verdiyi üçün bu rahatlıqla təhlükəsizlik arasında tradeoff-dur.

Əvvəl sudo ilə işləmisinizsə

Bəzən əvvəl sudo docker işlədib sonra qrupa keçəndə ~/.docker/config.json permission xətası yaranır. Bu halda ownership düzəldin:

sudo chown "$USER":"$USER" /home/"$USER"/.docker -R
sudo chmod g+rwx "$HOME/.docker" -R

Ubuntu 24.04-də praktik qeydlər

• Docker quraşdırmazdan əvvəl köhnə docker.io tipli paketləri təmizləmək yaxşıdır
• UFW istifadə edirsinizsə, publish olunan container portlarını ayrıca yoxlayın
• production mühitində convenience script-dən çox rəsmi repo daha sağlam seçimdir
• log-lar böyüyə bilər, gələcəkdə logging driver və rotation məsələsini düşünmək lazımdır

Ən çox rast gəlinən problemlər

1. docker command tapılmır

Quraşdırma yarımçıq qalıb və ya repo düzgün əlavə edilməyib. apt update və repo faylını yenidən yoxlayın.

2. Service başlamır

systemctl status docker və journalctl -u docker ilə log-lara baxın. Bəzən köhnə containerd/runc konfliktləri səbəb olur.

3. sudo-suz docker işləmir

İstifadəçi qrupa əlavə olunsa da sessiya yenilənməyib. Logout/login və ya newgrp docker lazımdır.

4. Firewall davranışı gözləniləndən fərqlidir

Bu, Docker-in ən vacib praktik detallardan biridir. Container port publish edəndə UFW siyasətini ayrıca test etməlisiniz.

Nəticə

Ubuntu 24.04-də Docker quraşdırmaq çətin deyil, amma düzgün quraşdırmaq vacibdir. Ən yaxşı baza yanaşması rəsmi Docker repository-si ilə quraşdırmaq, servis vəziyyətini yoxlamaq, hello-world ilə test etmək və daha sonra ehtiyac varsa non-root istifadəyə keçməkdir. Əgər server mühitində işləyirsinizsə, Docker ilə birlikdə firewall və təhlükəsizlik davranışını ayrıca planlamaq çox vacibdir.

Növbəti məntiqli addım olaraq Docker Compose ilə bir app deploy etmək, Nginx reverse proxy qurmaq və ya Docker log rotation tənzimləmək olar.