
Giriş: Apple CoreGraphics Zəifliyi və Yeni PoC Tədqiqatı
Apple ekosistemində 2D təsvir və qrafik renderinq əməliyyatlarına cavabdeh olan CoreGraphics freymvorkunda aşkar edilmiş CVE-2026-86950 identifikatorlu kritik zəiflik kibertəhlükəsizlik ictimaiyyətinin diqqət mərkəzindədir. Apple tərəfindən təqdim edilən rəsmi məlumatlara görə, bu yaddaş korlanması qüsuru iOS 27 buraxılışından əvvəlki versiyalarda hədəfli hücumlar çərçivəsində, xüsusən dövlət dəstəkli qruplaşmalar tərəfindən aktiv şəkildə istismar edilmişdir.
Məsələnin ciddiyyəti Calif kibertəhlükəsizlik şirkətinin tədqiqatçılarının zəifliyi nümayiş etdirən konseptual sübut (Proof-of-Concept – PoC) faylını dərc etməsindən sonra daha da artmışdır. Təqdim olunan PoC sənədi yamaqlanmamış macOS və iOS mühitlərində deterministik və etibarlı şəkildə sistem qəzasına (crash) səbəb olur və zəifliyin necə manipulyasiya edilə biləcəyini aydın şəkildə ortaya qoyur.
CVE-2026-86950: Texniki Analiz və Arifmetik Koordinat Xətası
Zəifliyin əsas kök səbəbi (root cause) CoreGraphics freymvorkunun şrift rastrlaşdırılması (font rasterization) alt sistemində gizlənir. Qliflərin (glyph) emalı prosesində koordinatların üzən nöqtəli (floating-point) ədədlərdən 32-bitlik sabit nöqtəli (fixed-point) formatına çevrilməsi mərhələsində arifmetik uyğunsuzluq mövcuddur.
Sistem daxilində rastrlaşdırmanı idarə edən səkkiz ayrı daxili funksiya koordinat çevrilməsini eyni riyazi qayda ilə icra etmir. Funksiyalardan biri həddi aşan qiymətləri doyurma (saturation) rejiminə salaraq maksimum həddə bərabərləşdirdiyi halda, digər paralel funksiya qiymətləri kəsmə (truncation) yolu ilə emal edir. Riyazi məntiqlərdəki bu fərq sonrakı yaddaş əməliyyatları üçün zəncirvari xətalar doğurur.
Şrift Rastrlaşdırılması və Kiçik Bufer Problemi
Koordinatların çevrilməsindəki arifmetik uyğunsuzluq səbəbindən qlif üçün tələb olunan sərhəd qutusu (bounding box) səhv hesablanır. Nəticədə sistem qlifin əhatə dairəsini faktiki ölçülərindən qat-qat kiçik qiymətləndirir.
Sərhəd qutusunun yanlış ölçülməsi CoreGraphics-in dinamik yaddaşda (heap) real tələbatdan daha kiçik bir bufer ayırmasına (undersized buffer allocation) gətirib çıxarır. Rastrlaşdırma mühərriki faktiki qlif piksellərini buferə çəkərkən sərhədləri aşır və buferdən kənar yaddaşa yazma (out-of-bounds write) qüsuru baş verir.
İkiqat 16-Bit Korlanma və Yaddaş Təhlükəsizliyi
Həyata keçirilən kənar yazma əməliyyatı ayrılmış yaddaş hüdudlarını aşaraq bilavasitə qonşu yaddaş xanalarında yerləşən iki ədəd 16-bitlik sahənin korlanması ilə nəticələnir. Tədqiqatçıların analizinə əsasən, bu ikiqat 16-bitlik korlanma idarə olunan şəraitdə həyata keçirildikdə hücumçular üçün qiymətli istismar primitivi yaradır.
Yaddaşın bu cür zədələnməsi icra axınının dəyişdirilməsi və sandbox (təcrid olunmuş mühit) qorunmalarını aşmaq məqsədilə növbəti mərhələli zəncirvari hücumlarda (exploit chain) kod icrası (arbitrary code execution) əldə etmək üçün zəmin formalaşdırır.
Hücum Vektoru: PDF Daxili TrueType Şriftləri və ImageIO Eskizləri
Zəifliyin ən təhlükəli aspektlərindən biri onun daşıyıcı vektorudur. Hücumçular xüsusi olaraq zədələnmiş TrueType şrift proqramlarını və transformasiya matrislərini standart bir PDF sənədinin daxilinə yerləşdirirlər.
Zəifliyin aktivləşməsi üçün istifadəçinin PDF faylını açması və ya oxuması mütləq deyil. Apple-ın ImageIO freymvorku daxil olan fayllar üçün sistem səviyyəsində avtomatik önbaxış eskizi (thumbnail preview) generasiya edir. Bu proses zamanı CoreGraphics avtomatik olaraq işə düşür və istifadəçi heç bir qarşılıqlı əlaqə yaratmadan sıfır klikli (zero-click) hücum potensialı yaranır.
Meta-nın Reaksiyası: WhatsApp Kaleidoscope Skaneri və Qorunma Metodları
Meta Product Security komandası bu təhdid vektorunu aşkar edərək detalları dərhal Apple-a təqdim etmişdir. WhatsApp tətbiqinin 26.37.73 və 26.38.74 versiyalarının tərs mühəndislik (reverse engineering) analizi göstərir ki, Meta hücum zəncirini qırmaq üçün tətbiqdaxili qorunma mexanizmini dövriyyəyə buraxmışdır.
Meta bu məqsədlə “Kaleidoscope” adlı xüsusi şrift skanerindən istifadə edir. Bu mexanizm daxil olan PDF fayllarındakı şrift axınlarını (font streams) yoxlayır və aşağıdakı anomal halları müəyyənləşdirdikdə faylın avtomatik emalını dərhal dayandırır:
- MalformedFontProgram: Struktur cəhətdən zədələnmiş və ya spesifikasiyalara uyğun gəlməyən şrift strukturları.
- UndecodableFontProgram: Parser tərəfindən deşifrə edilə bilməyən və ya naməlum təlimatlara malik şrift proqramları.
- UnverifiedFontProgram: Daxili təhlükəsizlik qaydalarından və bütövlük yoxlamalarından keçməyən şrift məzmunu.
Bu yoxlama filtrləri zərərli PDF sənədinin WhatsApp vasitəsilə ImageIO və CoreGraphics mühərriklərinə ötürülməsinin qarşısını alaraq qurbanın cihazında zəifliyin tətiklənməsini əngəlləyir.
İstifadəçilər və Təşkilatlar Üçün Kritik Təhlükəsizlik Tövsiyələri
Təhlükənin yayılma riskini və PoC-un açıqlandığını nəzərə alaraq, təşkilati və fərdi səviyyədə təxirəsalınmaz təhlükəsizlik tədbirləri görülməlidir:
- Əməliyyat Sistemlərini Yeniləyin: Apple tərəfindən buraxılmış ən son iOS, iPadOS və macOS yeniləmələrini dərhal bütün korporativ və şəxsi cihazlara tətbiq edin. Yamaqlar CoreGraphics koordinat çevrilməsindəki arifmetik ziddiyyətləri aradan qaldırır.
- Mesencer Tətbiqlərini Güncəlləyin: WhatsApp başda olmaqla, fayl emalı aparan bütün kommunikasiya tətbiqlərinin ən son versiyalara yüksəldilməsini təmin edin.
- Daxil Olan Fayllara Nəzarət: Naməlum, gözlənilməz mənbələrdən göndərilən PDF sənədlərinə qarşı ehtiyatlı davranın, xüsusən yüksək risk qrupuna daxil olan vəzifəli şəxslərin cihazlarında fayl qəbulu siyasətini sərtləşdirin.
- Korporativ E-poçt və Şəbəkə Filtrləri: Şəbəkə perimetrində daxil olan PDF sənədlərinin struktur bütövlüyünü yoxlayan və qeyri-standart şrift axınlarını bloklayan qabaqcıl təhlükəsizlik şlüzlərindən (secure email gateways) istifadə edin.
Yekun Xülasə
CVE-2026-86950 insidenti qrafik freymvorklardakı xırda riyazi uyğunsuzluqların belə sistem səviyyəsində necə ciddi təhlükəsizlik boşluqlarına çevrilə biləcəyini bir daha sübut etdi. Doyurma və kəsmə əməliyyatları arasındakı fərq, kiçik bufer ayrılmasına və nəticədə ikiqat 16-bitlik kritik yaddaş korlanmasına yol açmışdır. Meta-nın qabaqlayıcı “Kaleidoscope” skaneri proqram təminatı səviyyəsində çoxtəbəqəli müdafiənin əhəmiyyətini göstərsə də, tam təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün sistem yeniləmələrinin tətbiqi ən başlıca tələb olaraq qalır.