
Son dövrlərdə həm irihəcmli verilənlər bazası sızmalarında, həm də kritik infrastrukturları hədəf alan fidyə proqramı (ransomware) hücumlarında görünməmiş artım müşahidə olunur. Bu sahədə ən narahatedici insidentlərdən biri süni intellekt əsaslı şəxsiyyət yoxlanışı (KYC) xidmətləri təqdim edən “IDMerit” şirkətinin sistemində qeydə alınıb. Şirkətin verilənlər bazasında yol verilən struktur konfiqurasiya xətası – MongoDB bazasının heç bir şifrələmə və autentifikasiya tələbi olmadan açıq buraxılması nəticəsində qlobal miqyasda təxminən 1 milyard insanın şəxsiyyət və pasport məlumatları komprometasiyaya uğrayıb. ABŞ, Almaniya, Fransa və Meksika daxil olmaqla çox sayda ölkə vətəndaşının pasport nüsxələri və rəsmi qeydiyyat sənədlərinin internetə sızması kiberdələduzluq və şəxsiyyət oğurluğu risklərini ən yüksək səviyyəyə çatdırıb.
Məlumat təhlükəsizliyi zəiflikləri yalnız özəl sektorla məhdudlaşmır; dövlət və müdafiə strukturları da ciddi hücumların mərkəzində yer alır. Təhlükəsizlik hesabatlarına əsasən, ABŞ Müdafiə Nazirliyinin Kadrlar Məlumat Mərkəzi (DMDC) milyonlarla fərdi əhatə edən irimiqyaslı kiber təhlükəsizlik insidentinə məruz qalıb. Pozuntu nəticəsində həm aktiv hərbi qulluqçuların, həm də keçmiş müdafiə işçiləri və onların ailə üzvlərinin şəxsi məlumatları daxil olmaqla, 3 milyondan çox şəxsə aid konfidensial informasiyanın təhlükə altına düşdüyü bildirilir. Hərbi personalın strateji məlumatlarının ifşa olunması dövlət səviyyəsində kibermüdafiə arxitekturasının təhlükəsizliyinə dair ciddi suallar doğurur.
Paralel olaraq, qlobal miqyasda fidyə proqramı fəaliyyətlərində tarixi rekordlar qeydə alınmaqdadır. Xüsusilə “Qilin” kimi təhlükəli kiber cinayətkar qruplaşmaların ön plana çıxdığı son aylarda hücumların əsas hədəfi kimi istehsalat və sənaye infrastrukturu müəyyənləşdirilib. Əsasən Şimali Amerika və Avropadakı strateji sənaye müəssisələrini hədəf alan cinayətkarlar, təkcə kritik əməliyyatları iflic etməklə qalmır, həm də oğurlanmış həssas kommersiya məlumatlarını ictimaiyyətə yaymaq hədəsi ilə ikiqat təzyiq (double extortion) taktikasından istifadə edirlər. Sənaye şəbəkələrinə edilən bu müdaxilələr qlobal təchizat zəncirində əhəmiyyətli fasilələrə və milyonlarla dollarlıq maliyyə itkilərinə səbəb olur.
Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, bulud və verilənlər bazası konfiqurasiyalarında yol verilən laqeydliklər mütəşəkkil kiber cinayətkarlar üçün ən əlverişli giriş qapısını formalaşdırır. Təşkilatların yalnız xarici perimetr mühafizəsi ilə kifayətlənməyib Sıfır Etibar (Zero Trust) modelinə keçməsi, üçüncü tərəf xidmət təchizatçılarının kiber dayanıqlığını mütəmadi yoxlaması və kritik məlumat bazalarında çoxfaktorlu autentifikasiya ilə yanaşı daimi monitorinq mexanizmlərini tətbiq etməsi gələcək fəlakətlərin qarşısının alınmasında yeganə effektiv yol hesab olunur.