Qlobal kiber mühitdə 2026-cı il fidyə proqramı (ransomware) təhdidlərinin miqyası baxımından rekord hədlərə çatması ilə xarakterizə olunur. Beynəlxalq kibertəhlükəsizlik mərkəzlərinin hesabatlarına əsasən, qlobal miqyasda hücumların sayı səngimək bilmir və ilin ortalarında qeydə alınan aylıq göstəricilər tarixi pik hədlərə çatıb. Müdafiə mexanizmlərinin gücləndirilməsinə baxmayaraq, xüsusilə sənaye infrastrukturu (Industrials) və strateji dövlət qurumları kiber cinayətkarların ən çox hədəf aldığı sahələr olaraq qalır.
Kiber cinayət ekosistemində baş verən ən köklü struktur dəyişikliklərindən biri ənənəvi “Xidmət kimi Ransomware” (RaaS) modelinin parçalanmasıdır. Əvvəlki illərdə qlobal bazara nəzarət edən LockBit kimi nəhəng kiber sindikatların hüquq-mühafizə orqanlarının əməliyyatları nəticəsində zəifləməsi və daxili parçalanmalara məruz qalması mərkəzləşdirilmiş şəbəkələri sıradan çıxarıb. Hakerlər artıq böyük platformalardan asılı qalmayaraq sərbəst şəkildə fəaliyyət göstərən, daha çevik və müstəqil qruplaşmalar halında koordinasiya olunurlar ki, bu da təhdid aktorlarının izlənməsini əhəmiyyətli dərəcədə çətinləşdirir.
2026-cı ilin texnoloji təkamülündə süni intellektin (AI) rolu xüsusilə nəzərə çarpır. Cinayətkarlar süni intellekt alətlərindən zərərli kodların daha sürətlə yazılması, qurbanlardan oğurlanmış nəhəng həcmli məlumatların avtomatlaşdırılmış analizi və hətta danışıqların aparılması üçün xüsusi AI çatbotların tətbiqində aktiv istifadə edirlər. Bununla yanaşı, taktikada ciddi bir dönüş qeydə alınır: cinayətkarlar artıq faylları kilidləməyə ehtiyac duymadan birbaşa “şifrələmədənkənar şantaj” (encryptionless extortion) üsuluna üstünlük verirlər. Məlumat oğurluğu və korporativ casusluq vasitəsilə həyata keçirilən bu ikiqat şantaj taktikası şirkətlərin reputasiya və tənzimləyici cərimə risklərini hədəf alır.
Ekspertlər bildirirlər ki, yeni reallıq korporativ təhlükəsizlik yanaşmalarının dərhal dəyişdirilməsini zəruri edir. Yalnız ənənəvi ehtiyat nüsxələmə (backup) strategiyalarına güvənmək məlumat sızmalarının qarşısını almaqda artıq kifayət etmir. Müasir dövrdə sənaye və dövlət sektorlarında davamlılığı təmin etmək üçün proaktiv təhdid ovu (threat hunting), süni intellekt əsaslı anomaliya aşkarlama sistemləri və Sıfır Etibar (Zero Trust) prinsiplərinin tam şəkildə tətbiqi həlledici əhəmiyyət daşıyır.