prnewswire.com

Yarımkeçirici İnqilabı: OpenAI və Synopsys İttifaqından “GPT-Synopsys” Modeli

Süni intellekt nəhəngi OpenAI və elektron dizayn avtomatlaşdırması (EDA) sahəsində qlobal lider sayılan Synopsys strateji tərəfdaşlıqlarını elan edərək texnologiya dünyasında mühüm bir addım atdılar. Bu əməkdaşlığın əsas bəhrəsi yarımkeçirici çiplərin layihələndirilməsi və optimallaşdırılması üçün xüsusi olaraq hazırlanmış sənaye yönümlü GPT-Synopsys qabaqcıl (frontier) süni intellekt modelidir. Mürəkkəb mikroarxitekturaların hazırlanma müddətini qısaltmaq və qlobal çip böhranına innovativ həll gətirmək məqsədi daşıyan bu model, aparat təminatı (hardware) mühəndisliyində yeni eranın başlanğıcı hesab olunur.

Elektron Dizayn Avtomatlaşdırması (EDA) Nədir və LLM-lər Niyə Çatışmırdı?

Müasir prosessorlar, qrafik çiplər və xüsusi təyinatlı inteqral sxemlər (ASIC) milyardlarla tranzistordan ibarətdir. Bu nəhəng sistemlərin əl ilə layihələndirilməsi qeyri-mümkündür; buna görə də mühəndislər EDA (Electronic Design Automation) proqram təminatı paketlərindən istifadə edirlər. Layihələndirmə prosesi RTL (Register-Transfer Level) kodlaşdırmasından başlayaraq məntiqi sintez, fiziki yerləşdirmə və marşrutlaşdırma (Place and Route), statik zamanlama analizi (STA) və “Design Rule Checking” (DRC) kimi kritik mərhələlərdən keçir.

Ümumi təyinatlı böyük dil modelləri (məsələn, baza GPT-4 və ya Claude) Python və ya C++ kodlarında yüksək nəticə göstərsələr də, aparat təsvir dillərində (Verilog, SystemVerilog, VHDL) və EDA alətlərinin mürəkkəb sintaksisində zəiflik nümayiş etdirirlər. Ümumi modellər aşağıdakı kritik tələbləri qarşılaya bilmirdi:

• Sərt fiziki məhdudiyyətlər: PPA (Power, Performance, Area – Enerji, Məhsuldarlıq və Sahə) metrikalarının eyni anda nəzərə alınması;
• Zamanlama tələbləri (Timing Closure): Nanosaniyə və pikosaniyə səviyyəsində siqnal gecikmələrinin hesablanması;
• Standartlaşdırılmış yoxlama: UVM (Universal Verification Methodology) mühitlərinin xətasız qurulması.

GPT-Synopsys məhz bu boşluğu aradan qaldırmaq, Synopsys-in onilliklər ərzində topladığı dərin domen bilikləri və telemetriya məlumatları ilə OpenAI-ın ən qabaqcıl arxitekturasını birləşdirmək üçün yaradılıb.

GPT-Synopsys Modelinin Texniki Bacarıqları

Yeni ixtisaslaşdırılmış model standart bir çatbot deyil; o, çip layihələndirmə boru kəmərinə (pipeline) birbaşa inteqrasiya olunan intellektual mühəndislik agentidir. Model aşağıdakı əsas istiqamətlərdə inqilabi yeniliklər gətirir:

• Kontekstual RTL Generasiyası: Təbii dildə verilmiş texniki tapşırıqları birbaşa sintezə yararlı (synthesizable) SystemVerilog/VHDL kodlarına çevirir.
• Formal Verifikasiya və Testbench Tərtibatı: Çipin düzgün işlədiyini təsdiqləyən əhatəli test ssenarilərini (testbenches) və UVM komponentlərini avtomatik formalaşdırır.
• Tcl Skriptlərinin Optimallaşdırılması: Synopsys Design Compiler, IC Compiler II və PrimeTime kimi sənaye standartı alətlər üçün optimallaşdırılmış Tcl skriptləri generasiya edir.
• Anomaliyaların və DRC Xətalarının Aşkarlanması: Fiziki dizayn zamanı yaranan həndəsi və elektrik qayda pozuntularını dərhal analiz edərək alternativ arxitektura həlləri təklif edir.

Nümunə İş Axını: GPT-Synopsys və EDA Alətlərinin İnteqrasiyası

GPT-Synopsys modelinin mühəndislik mühitinə inteqrasiyası adətən CLI (komanda xətti interfeysi) və xüsusi API-lar vasitəsilə həyata keçirilir. Aşağıda bir mühəndisin təbii dil təlimatı ilə AXI4 interfeysli FIFO buferi yaradıb, onu Synopsys alətlərində sintez etmə mərhələsi konseptual olaraq göstərilmişdir.

Addım 1: CLI üzərindən Modelə Təlimat Göndərilməsi

Mühəndis terminal vasitəsilə xüsusi parametrləri ötürərək RTL blokunun layihələndirilməsini tələb edir:

# GPT-Synopsys EDA Agentini işə salırıq
synopsys-gpt generate \
  --spec "AXI4-Stream sinxron FIFO, dərinlik=1024, data_width=32, parity yoxlaması ilə" \
  --target-node "3nm" \
  --optimize "power" \
  --out-dir ./rtl_output/

Addım 2: Modelin Yaratdığı Sintez Skriptinin İcrası

Model yalnız SystemVerilog kodunu deyil, həm də layihənin vaxt məhdudiyyətlərini (SDC – Synopsys Design Constraints) və sintez üçün lazım olan Tcl təlimatlarını avtomatik qurur:

# Synopsys Design Compiler mühitində avtomatik sintezin başladılması
dc_shell -f ./rtl_output/run_synthesis.tcl | tee synthesis.log

Addım 3: Log Fayllarının Süni İntellekt tərəfindən Analizi

Sintez zamanı yaranan “Timing Violation” (Zamanlama xətası) birbaşa modelə yönləndirilir və avtomatik düzəliş alınır:

synopsys-gpt analyze-log \
  --log ./synthesis.log \
  --focus "slack_violation" \
  --auto-patch-rtl

Yarımkeçirici Sənayesinə və Bazara Təsiri

Bu əməkdaşlıq qlobal texnologiya bazarı üçün bir neçə mühüm strateji nəticə doğurur:

• Bazar Çıxış Vaxtının (Time-to-Market) Kəskin Azalması: Ənənəvi olaraq mürəkkəb bir SoC (System on Chip) dizaynı 2-3 il çəkir. GPT-Synopsys rutin verifikasiya və optimallaşdırma vaxtını 40-50%-ə qədər azalda bilər.
• Mühəndis Çatışmazlığının Həlli: Qlobal yarımkeçirici sənayesində kritik təcrübəli kadr çatışmazlığı var. Bu model gənc mühəndislər üçün güclü bir mentor və köməkçi pilot (co-pilot) rolunu oynayacaq.
• Sifarişli Çiplərin (Custom Silicon) Demokratikləşməsi: Yalnız Apple, Google və ya NVIDIA kimi nəhənglər deyil, orta miqyaslı texnologiya şirkətləri də öz ehtiyaclarına uyğun xüsusi çiplər layihələndirmək imkanına yaxınlaşacaq.

BITEP.net Nəticəsi

OpenAI və Synopsys tərəfdaşlığı süni intellektin sadəcə proqram təminatı və mətn səviyyəsində qalmadığını, birbaşa fiziki dünyanı formalaşdıran aparat təminatının mərkəzinə daxil olduğunu göstərir. GPT-Synopsys kimi sənaye yönümlü ixtisaslaşmış modellər (Specialized Industry Models), gələcəyin daha sürətli, daha az enerji sərf edən və daha ağıllı yarımkeçiricilərinin layihələndirilməsində təməl daşlarından biri olacaq.